W gabinecie psychoterapii

„Standardy ochrony małoletnich” są jednym z elementów systemowego rozwiązania ochrony małoletnich przed krzywdzeniem i stanowią̨ formę̨ zabezpieczenia ich praw.

Należy je traktować́ jako jedno z narzędzi wzmacniających i ułatwiających skuteczniejszą ochronę̨ małoletnich przed krzywdzeniem.

Naczelną zasadą wszystkich działań podejmowanych przeze mnie jest działanie dla dobra dziecka i w jego najlepszym interesie. Traktuje każde dziecko z szacunkiem oraz z uwzględnieniem jego potrzeb. Niedopuszczalne jest stosowanie wobec dziecka przemocy w jakiejkolwiek formie. Realizując te cele, działam w ramach obowiązującego prawa oraz swoich kompetencji.

Podstawy prawne Standardów Ochrony Małoletnich

Konwencja o prawach dziecka przyjęta przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r. (Dz. U. z 1991r. Nr 120, poz. 526 z późn. zm.)

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.)

Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1359)

Ustawa z dnia 28 lipca 2023 r. o zmianie ustawy – Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1606).

Ustawa z dnia 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 31 z późn. zm.)

Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy domowej (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1249).

Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1138 z późn. zm.).

Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1375 z późn. zm.).

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1360 z późn. zm.) -art. 23 i 24

Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1550 z późn. zm.).

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. U. UE. L. z 2016 r. Nr 119, str. 1 z późn. zm.).

Art. 221 oraz art. 221a Ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1510).

Ustawa z dnia 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością
na tle seksualnym (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 152).

Objaśnienie terminów

Krzywdzeniem jest każde zamierzone lub niezamierzone działanie, lub zaniechanie działania jednostki, instytucji lub społeczeństwa jako całości i każdy rezultat takiego działania lub bezczynności, które naruszają równe prawa i swobody dzieci i/lub zakłócają ich optymalny rozwój.

Wyróżnia się 4 podstawowe formy krzywdzenia:

Przemoc fizyczna wobec dziecka to przemoc, w wyniku której dziecko doznaje faktycznej fizycznej krzywdy lub jest nią potencjalnie zagrożone. Krzywda ta następuje w wyniku działania bądź zaniechania działania ze strony rodzica lub innej osoby odpowiedzialnej za dziecko, lub ze strony osoby, której dziecko ufa, bądź która ma nad nim władzę. Przemoc fizyczna wobec dziecka może być czynnością powtarzalną lub jednorazową.

Przemoc psychiczna wobec dziecka to przewlekła, niefizyczna, szkodliwa interakcja pomiędzy dzieckiem a opiekunem, obejmująca zarówno działania, jak i zaniechania. Zaliczamy do niej m.in.: niedostępność emocjonalną, zaniedbywanie emocjonalne, relację z dzieckiem opartą na wrogości, obwinianiu, oczernianiu, odrzucaniu, nieodpowiednie rozwojowo lub niekonsekwentne interakcje z dzieckiem, niedostrzeganie lub nieuznawanie indywidualności dziecka i granic psychicznych pomiędzy rodzicem a dzieckiem.

Wykorzystywanie seksualne dziecka to włączanie dziecka w aktywność seksualną, której nie jest ono w stanie w pełni zrozumieć i udzielić na nią świadomej zgody i/lub na którą nie jest dojrzałe rozwojowo i nie może zgodzić się w ważny prawnie sposób i/lub która jest niezgodna z normami prawnymi lub obyczajowymi danego społeczeństwa. Z wykorzystaniem seksualnym mamy do czynienia, gdy taka aktywność wystąpi między dzieckiem a dorosłym lub dzieckiem a innym dzieckiem, jeśli te osoby ze względu na wiek bądź stopień rozwoju pozostają w relacji opieki, zależności, władzy.

Zaniedbywanie dziecka to chroniczne lub incydentalne niezaspokajanie jego podstawowych potrzeb fizycznych i psychicznych i/lub nierespektowanie jego podstawowych praw, powodujące zaburzenia jego zdrowia i/lub trudności w rozwoju. Do zaniedbywania dochodzi w relacji dziecka z osobą, która jest zobowiązana do opieki, wychowania, troski i ochrony dziecka.

Dzieckiem jest każda osoba do ukończenia 18. roku życia. .

Interwencją prawną jest zawiadomienie policji lub prokuratury o podejrzeniu popełnienia przestępstwa na szkodę dziecka lub zawiadomienie właściwego sądu rejonowego, wydziału rodzinnego i nieletnich o zagrożeniu dobra dziecka.

Interwencja kryzysowa to kompleks specjalistycznych działań, głównie o charakterze psychologicznym, powiązanych z innymi, np. socjalnymi, prawnymi, medycznymi, na rzecz osób oraz rodzin znajdujących się w sytuacji grożącej kryzysem, kryzysie lub przewlekłych stanach kryzysowych.

Podopiecznym jest każda osoba korzystająca z usług pomocowych w szczególności klienci pomocy bezpośredniej i pośredniej, w tym przede wszystkim dzieci i ich rodzice/opiekunowie. Podopiecznym jest zarówno dorosły, jak i dziecko.

Kontaktem bezpośrednim z dzieckiem są działania prowadzone w ramach działalności kierowane bezpośrednio do dziecka. Kontaktem bezpośrednim są pomoc bezpośrednia dziecku, edukacja i zabawa z dzieckiem.

Kontaktem pośrednim z dzieckiem jest kontakt za pomocą̨ środków komunikacji elektronicznej, telefoniczny lub listowny.

Opiekun dziecka – opiekunem jest rodzic/rodzice posiadający pełnię praw rodzicielskich lub opiekun prawny mający prawo do reprezentacji dziecka.

Zgoda opiekuna oznacza zgodę̨ osoby uprawnionej do reprezentacji dziecka, w szczególności jego przedstawiciela ustawowego (rodzica, opiekuna prawnego) lub innej osoby uprawnionej do reprezentacji na podstawie przepisów szczególnych lub orzeczenia sądu.

Gabinet oznacza przedsiębiorstwo prowadzone przez Karolinę Bielską-Dąbrowską [NIP:5422906530 ] świadczące usługi psychoterapeutyczne;

W gabinecie świadczona jest pomoc psychologiczną i psychoterapeutyczna.  Pomoc ta ma formę̨ bezpośredniej pomocy indywidualnej, bądź́ konsultacji rodziny. W wyjątkowych sytuacjach pomoc może być́ realizowana w formie pośredniej (telefoniczna, online).

Zasady nawiązywania relacji z małoletnim w Gabinecie

Podstawową zasadą czynności podejmowanych przez Gabinet w kontaktach z małoletnimi jest działanie na rzecz ich dobra oraz dbanie o bezpieczeństwo małoletnich w czasie pobytu w Gabinecie.

Członkowie personelu oraz kierownictwo:

traktują małoletnich z szacunkiem, zachowując w kontakcie z małoletnimi spokój i cierpliwość, a także okazują zrozumienie dla ich trudności, problemów i potrzeb;

traktują każde dziecko z należytym szacunkiem;

wspierają je w pokonywaniu trudności;

dbają o przestrzeganie ich praw pacjenta;

respektują ich prawo do opieki ze strony przedstawicieli ustawowych bądź opiekunów faktycznych;

w miarę możliwości tłumaczą im podejmowane działania adekwatnie do wieku, jednocześnie starając się minimalizować strach i lęk wynikający z sytuacji oraz dążą do uzyskania aprobaty na udzielane świadczenia zdrowotne;

dają możliwość wyrażania przez małoletniego swojego zdania oraz zapewniają małoletniemu prawo do bycia wysłuchanym,

traktują wszystkich małoletnich równo bez względu na płeć, orientację seksualną, status społeczny, etniczny, kulturowy, religijny i światopogląd.

Każda osoba zatrudniona w Gabinecie, która ma świadomość, iż małoletni doznał znęcania fizycznego, psychicznego lub wykorzystania seksualnego, zobowiązany jest do zachowania szczególnej ostrożności i taktu w kontaktach z tym małoletnim.

Jeżeli małoletni swoim postępowaniem dąży do nawiązania z członkiem personelu kontaktu fizycznego o potencjalnie niestosownym bądź nieadekwatnym charakterze, personel podejmuje odpowiednie, stanowcze działania, wyjaśniając z wyczuciem małoletniemu konieczność zachowania granic strefy osobistej.

Na terapię małoletniego pacjenta należy uzyskać zgodę opiekuna według przepisów prawa polskiego.

Podczas terapii małoletniego pacjenta należy zapewnić mu intymność adekwatną do jego wieku, potrzeb i oczekiwań.

Należy zachęcać małoletniego do przyjmowania asertywnej postawy, wyrażania własnych opinii, informowania o własnych odczuciach.

Małoletniego i jego opiekuna należy poinformować o możliwości zgłoszenia niewłaściwego zachowania pracownika Gabinetu względem małoletniego, wypowiedzianych przez niego słów, wykonywanych gestów lub innego zachowania, które wywołało uczucie dyskomfortu lub zaniepokojenia lub było obraźliwe lub krzywdzące.

Małoletnie i jego opiekun mogą dokonać zgłoszenia każdemu członowi personelu Gabinetu, który zobowiązany jest powiadomić o tym Kierownika lub osobę odpowiedzialną za realizację Standardów.

Członkowie personelu Gabinetu zwracają uwagę na czynniki ryzyka i symptomy krzywdzenia małoletnich.

Zachowania zabronione

Zabrania się stosowania jakiejkolwiek formy lub postaci przemocy wobec małoletnich – zarówno przemocy fizycznej, jak i psychicznej oraz werbalnej.

Zabrania się wykorzystywania wobec małoletniego relacji władzy lub przewagi fizycznej (np.: zastraszania, przymuszania, gróźb).

Zabrania się dotykania małoletnich w sposób, który mógłby zostać nieprawidłowo zinterpretowany lub który wykracza poza uzasadnioną potrzebę terapii.

Zabrania się prezentowania małoletnim treści o charakterze erotycznym, pornograficznym bądź przemocowym.

Zabrania się wyśmiewania małoletnich, poniżania ich, etykietowania oraz nierównego traktowania.

Zabrania się ujawniania informacji wrażliwych dot. dziecka wobec osób nieuprawnionych.

Kontakt fizyczny z małoletnim nigdy nie może być niejawny bądź ukrywany, ani wiązać się z jakąkolwiek gratyfikacją, ani wynikać z relacji władzy lub autorytetu.

Personel nie może kontaktować się bezpośrednio z małoletnim z pominięciem jego opiekuna. Każdy kontakt Personelu z małoletnim pacjentem powinien co do zasady odbywać się wyłącznie w Gabinecie, w godzinach jego pracy i dotyczyć celów mieszczących się w zakresie obowiązków personelu.

Personel nie może nawiązywać kontaktów z małoletnim w innej niż przewidziana udzielaniem świadczeń psychoterapeutycznych formie, w szczególności poprzez zapraszanie albo przyjmowanie zaproszeń od małoletnich w mediach społecznościowych, komunikatorach lub za pośrednictwem innych prywatnych form kontaktu. Personel nie może także zapraszać małoletniego do miejsca zamieszkania oraz spotykać się z nim poza godzinami pracy Gabinetu.

Zasady i procedura podejmowania interwencji w sytuacji podejrzenia krzywdzenia małoletniego oraz osoba odpowiedzialna za przyjmowanie zgłoszeń i informowanie odpowiednich instytucji

W przypadku zaobserwowania lub powzięcia informacji o:

sytuacji przemocy bądź wykorzystania małoletniego – każdy członek personelu Gabinetu lub kierownictwa jest zobowiązany do natychmiastowej reakcji, zmierzającej do powstrzymania zachowań niedozwolonych i zapewnienia ochrony małoletniemu;

zachowań rodzących podejrzenie przemocy bądź wykorzystania małoletniego – każdy członek personelu Gabinetu lub kierownictwa jest zobowiązany do zgłoszenia ich kierownikowi  Gabinetu;

naruszenia standardów – każdy członek personelu Gabinetu lub kierownictwa jest zobowiązany do niezwłocznego zgłoszenia podejrzenia naruszeń kierownikowi Gabinetu.

Kierownictwo lub personel gabinetu podejmuje interwencję po otrzymaniu informacji o krzywdzeniu małoletniego lub o podejrzeniu krzywdzenia małoletniego oraz wzywa rodziców/opiekunów dziecka, co do którego zachodzi uzasadnione podejrzenie, że mogło być lub jest krzywdzone i informuje ich o podejrzeniach.

Podejrzenie naruszenia standardów, w szczególności poprzez krzywdzenie małoletnich, można zgłaszać Rzecznika Praw Dziecka.

Kierownik Gabinetu dąży do niezwłocznego wyjaśnienia sprawy zgłoszenia podejrzenia krzywdzenia małoletniego przez członka personelu, podejmując wszelkie niezbędne działania. Podejmowane działania kierownik Gabinetu dokumentuje.

W przypadku, gdy zgłoszono podejrzenie krzywdzenia małoletniego przez członka personelu, członek ten zostaje natychmiast odsunięty od wszelkich form kontaktu z małoletnimi do czasu wyjaśnienia sprawy.

W przypadku zaobserwowania, że opiekun małoletniego zaniedbuje jego potrzeby psychofizyczne lub rodzina jest niewydolna wychowawczo, stosuje przemoc wobec małoletniego bądź godzi się na jej stosowanie lub w inny sposób krzywdzący małoletniego sobie nie radzi, należy podjąć działania adekwatne do sytuacji.

W sytuacji opisanej w ustępie 5, w przypadku:

ubóstwa – można porozmawiać z opiekunem małoletniego i poinformować go o możliwościach wsparcia, w szczególności o ośrodkach pomocy społecznej oraz sporządzić plan wsparcia,

zaniedbania – można poinformować o możliwości wsparcia psychologicznego, w szczególności o telefonach zaufania oraz poradniach specjalistycznych oraz sporządzić plan wsparcia;

przemocy – można wszcząć procedurę Niebieskiej Karty oraz sporządzić plan wsparcia.

Plan wsparcia jest przedstawiany rodzicom/opiekunom prawnym dziecka z zaleceniem współpracy przy jego realizacji.

W przypadku, gdy z rozmowy z opiekunem wynika, że nie jest on zainteresowany pomocą małoletniemu, ignoruje zdarzenie bądź stan psychofizyczny małoletniego lub w inny sposób nie wspiera małoletniego, który doświadczył krzywdzenia, kierownik Gabinetu sporządza wniosek o wgląd w sytuację rodziny, który kieruje do właściwego sądu rodzinnego. Z wniosku sporządza się notatkę.

W przypadku podejrzenia, że zdrowie lub życie małoletniego są zagrożone lub gdy istnieje uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa na małoletnim, kierownik Gabinetu sporządza zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa i przekazuje je do właściwej miejscowo policji lub prokuratury.

Informację o podjętej interwencji umieszcza się w dokumentacji małoletnigo.

W placówce prowadzony jest Rejestr zdarzeń zagrażających dobru małoletniego.

W miejscu prowadzenia psychoterapii z udziałem małoletnich, w przestrzeni dostępnej dla pacjentów wywiesza się informację o ogólnopolskich telefonach pomocy dla osób pokrzywdzonych przestępstwami oraz przemocą w rodzinie:

ogólnopolski telefon dla osób pokrzywdzonych przestępstwem +48 222 309 900;

Ogólnopolskie Pogotowie dla Ofiar Przemocy w Rodzinie „Niebieska Linia” 800 120 002;

Telefon Zaufania Dla Dzieci i Młodzieży 116 111.

Zasady aktualizacji Standardów oraz zakres kompetencji osób odpowiedzialnych za przygotowanie członków personelu do ich stosowania

Kierownik Gabinetu nie rzadziej niż co rok dokonuje przeglądu standardów w celu ich dostosowania do aktualnych potrzeb oraz zgodności z obowiązującymi przepisami. Wnioski z przeprowadzonej oceny należy udokumentować.

Członkowie personelu, małoletni lub ich przedstawiciele ustawowi mogą przekazywać swoje uwagi do standardów do kierownika Gabinetu, w tym także na adres email: bielska.karolina6@gmail.com

Kierownik Gabinetu może sprawdzać znajomość standardów wśród personelu oraz organizować szkolenia z zakresu standardów.

Kierownik Gabinetu, przed rozpoczęciem terapii, przedstawia treść standardów rodzicom małoletniego, który ma odbywać terapię w Gabinecie.

Zasady udostępniania rodzicom albo opiekunom prawnym lub faktycznym oraz małoletnim standardów do zapoznania się z nimi i ich stosowania

Standardy są dokumentem ogólnodostępnym. Standardy znajdują się:

w dokumentacji Gabinetu

na stronie internetowej Gabinetu pod adresem: www.psychoterapiabialystok.com

Każdy małoletni lub opiekun małoletniego może otrzymać kopię Standardów do wglądu. Standardów udziela Gabinet niezwłocznie po zgłoszeniu takiego żądania.

W oparciu o standardy opracowano ich wersję skróconą, zawierającą informacje istotne dla małoletnich. Skrócona wersja standardów stanowi załącznik do Standardów.

Zasady korzystania z urządzeń elektronicznych z dostępem do sieci Internet oraz procedury ochrony małoletnich przed treściami szkodliwymi i zagrożeniami w sieci Internet oraz utrwalonymi w innej formie

Gabinet nie przewiduje dostępu dzieci do komputerów oraz innych środków elektronicznych oraz do sieci INTERNET jednakże w ramach swoich działań wobec podopiecznych oraz ich rodziców/opiekunów zapewnia dostęp do broszur oraz informacji edukacyjnych w zakresie bezpieczeństwa w sieci.

Zasady ustalania planu wsparcia małoletniego po ujawnieniu krzywdy

Po ujawnieniu krzywdzenia małoletniego, kierownik Gabinetu ustala plan jego wsparcia wraz z jego opiekunem, o ile to nie on dopuszcza się krzywdzenia.

O ile to możliwe, po ustaleniu planu wsparcia kierownik Gabinetu wysłuchuje zdania małoletniego i je uwzględnia.

Zasady ochrony wizerunku małoletniego

Dane osobowe małoletniego podlegają ochronie na zasadach zgodnych z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych).

Wizerunek małoletniego podlega ochronie.

Upublicznienie wizerunku małoletniego utrwalonego w jakiejkolwiek formie (tj. fotografia, nagranie audio-wideo) wymaga pisemnej zgody opiekuna tego małoletniego oraz samego małoletniego.

Jeżeli wizerunek małoletniego stanowi jedynie szczegół całości, takiej jak zgromadzenie, krajobraz, publiczne wydarzenie, zgoda opiekuna na utrwalanie wizerunku małoletniego nie jest wymagana.

Wizerunek małoletniego utrwalony za pomocą kamer monitoringu wizyjnego służących do rejestracji obrazu na potrzeby zapewnienia bezpieczeństwa osobom i mieniu znajdującym się w Gabinecie nie podlega upublicznieniu i nie wymaga zgody opiekuna małoletniego do utrwalania jego wizerunku. Wykorzystanie utrwalonych w ten sposób materiałów ograniczone jest wyłącznie do pierwotnie określonych dla ich rejestracji celów.

Postanowienia końcowe

Standardy względem osób zatrudnionych w Gabinecie mają moc regulacji wewnętrznych, do przestrzegania których są oni zobowiązani.

Standardy wchodzą w życie z dniem ich ogłoszenia. Ogłoszenie standardów odbywa się poprzez ich opublikowanie w formie określonej w Standardach.

Kierownik Gabinetu uprawniony jest do dokonywania zmian Standardów. Zmienione standardy wchodzą w życie z dniem ich ogłoszenia w sposób określony w Standardach.